رنگ تنفس پذیر چیست؟ قابلیت تنفس رنگ در نمای ساختمان
اصطلاح رنگ تنفس پذیر در همه جا وجود دارد، از لاک ناخن و لباس گرفته تا قابلیت تنفس رنگ در نمای ساختمانها. فرهنگ لغت این عبارت را اینگونه تعریف میکند:
- اجازه عبور هوا
- مفید و خوشایند برای تنفس
این یک تعریف همهجانبه است. از یک طرف به این معنی است که هوا یا رطوبت میتواند از رنگ عبور کند. از طرف دیگر به این معنی است که این ماده برای استفاده انسان نه تنها بیخطر بلکه مفید است. در این مقاله قصد داریم بررسی کنیم دقیقاً یک رنگ تنفس پذیر چیست و از چه تشکیل شده است؟
رنگ تنفس پذیر چیست؟
برای نمای ساختمان، یک رنگ قابل تنفس را به عنوان مادهای طبقهبندی میکنیم که به بخار آب اجازه نفوذ، حرکت یا انتقال از طریق خود را میدهد. فرض اصلی در یک رنگ با قابلیت تنفس، توانایی آن در تبخیر بخار آب از سطح پوششها است و از کندشدن یا توقف کامل این انتقال جلوگیری نمیکند.
ما در اینجا تعریفی ابتدایی برای این نوع رنگ ارائه دادیم، اما هنوز با یک مشکل جدی روبرو هستیم. امروزه، بسیاری از رنگهای موجود در بازار تنفس پذیر هستند. اما چگونه میتوانیم بدانیم بهترین است یا چقدر قابلیت تنفس دارد؟ آیا این به معنای بی خطر بودن تنفس است یا تنها اجازه میدهد رطوبت از آنها عبور کند؟
هیچ استاندارد اروپایی تعریف شدهای در مورد اینکه چه رنگی تنفس پذیر است وجود ندارد و حداقل 8 روش مختلف برای اندازهگیری قابلیت تنفس یک ماده وجود دارد. تا زمانی که صنعت یک استاندارد تعریفشده را اتخاذ نکند، این همیشه یک مشکل خواهد بود، اما وقتی صحبت از رنگآمیزی میشود پذیرفتهشدهترین روش استاندارد، معادل SD است.
استاندارد SD رنگ چیست؟
SD Value یک استاندارد آلمانی است، اگرچه در سراسر اروپا نیز استفاده میشود. مخفف Steam Diffusion و به معنای پخش بخار یا تبادل لایههای هوا است. این معیاری است که نشان میدهد پوشش رنگ تا چه اندازه مانع بخار آب میشود و بخار به راحتی میتواند از این مانع عبور کند. هرچه مقدار SD (واحد متر) کمتر باشد به این معنی است که رطوبت بیشتری میتواند از آن عبور کند. مقدار SD بالاتر، به معنای انتقال رطوبت کمتر است. یعنی رطوبت کمتری میتواند از آن عبور کند.
یک رنگ تنفس پذیر عالی باید دارای SD Value از 0.01 تا 0.05 متر باشد. یعنی رطوبت باید 1 تا 5 سانتیمتر حرکت کند، تا بتواند از رنگ عبور کند. به این معنی که مقاومت بسیار کمی دارد و میتواند آزادانه بدون کند شدن یا متوقف شدن عبور کند. معمولا رنگ نمای ساختمانها دارای SD Value یک متر یا بالاتر هستند. این مساوی است با خروج رطوبت از رنگ، پس از عبور معادل 1 متر هوا .
اکثریت قریب به اتفاق رنگ ها از نظر فنی میتوانند به عنوان تنفس پذیر طبقهبندی شوند. زیرا در نهایت اجازه میدهند مقداری رطوبت از بین برود. با این حال، سرعت انتقال یا فاصله است که قدرت تنفس پذیری یک رنگ را تعیین میکند.
آیا همه رنگ های تنفس پذیر باید دارای استاندارد SD باشند؟
در حالت کلی، اگر به رنگ امولسیونی یا نمای معمولی نگاه کنید که قابل تنفس است، هیچ مقدار SD دیده نمیشود. این معمولاً میتواند یک نشانه واضح باشد از این که این رنگ اجازه عبور آزادانه رطوبت را نمیدهد، در غیر این صورت یک مقدار SD برای آن وجود داشت.
اغلب رنگهای تنفسپذیر که مقدار SD را بیان نمیکنند، معمولا برای تنفس مناسب هستند. به این معنی که لزوماً به سلامت ما آسیب نمیرسانند، یا از نظر فنی قابل تنفس هستند. اما عموما اجازه نمیدهند سطوح بالایی از رطوبت آزادانه منتقل شود.
ولی در ایران این همیشه صادق نیست و برخی از رنگها با وجود عدم نمایشSD میتوانند رطوبت و آب را به خوبی از خود عبور دهند.
چرا رنگهای تنفس پذیر را برای ساختمانهای تاریخی استفاده میکردند؟
ساختمانهای قدیمی از نظر ساخت نسبتاً ساده هستند، آنها معمولاً از دیوارهای ضخیم، محکم و بدون حفره تشکیل شدهاند. این یعنی رطوبت همیشه به شکلی در بافت ساختمان وجود خواهد داشت. مواد اولیه (ملات ساخته شده از بتونه آهکی) مورد استفاده برای ایجاد این ساختمانها نیز نسبتا ساده است. آنها نرمتر از متریالی مثل سنگ هستند و اجازه میدهند رطوبت خارج شود و به دام نیفتد.
رطوبت هنوز هم در ساختمانهای قدیمی دیده میشود. اما تصوری مبنی بر استفاده از رنگ تنفس پذیر نداشتند. تا همین اواخر اعتقاد بر این بود (و همچنان نیز است) که تنها راه برای از بین بردن این مشکل، ضد آب کردن کل ساختمان با رنگ ضد آب یا مدرن یا فوم تزریقی با هدف جلوگیری از آب است. چرا؟ زیرا این مواد تنها یک راه حل موقتی هستند و در دراز مدت با شکست مواجه میشوند.
دلیل آن چیست؟
یکی از دلایل اصلی این شکست، جابهجایی ساختمان است – چه از نظر سازهای و چه از نظر حرارتی. به محض ایجاد یک ترک، آب میتواند به داخل دیوار نفوذ کند و در پشت پوشش غیرقابل تنفس یا ضد آب، که میتواند شامل سیمان و رنگ باشد، نگه داشته شود. دومین معضل ترکخوردگی دیوار، در طول زمستان یا ماههای سرد است. با یخ زدن آب، نرخ انبساط آن تقریباً 9٪ بیشتر میشود. از آنجایی که این چرخه یخزدگی و ذوب زمانی که به دماهای معینی برسد تکرار میشود؛ شکافها را بزرگتر میکند و اجازه میدهد آب بیشتری بدون هیچ راه فراری، وارد شود. همین موضوع اهمیت استفاده و کاربرد رنگ تنفس پذیر را بیشتر میکند.
آبی که در داخل دیوار محبوس باشد، میتواند منجر به تخریب جدی بافت ساختمان شود. هر رنگ غیر قابل تنفسی که روی دیوار ساختمان اجرا شود مانند یک لایه در اطراف سطح آن عمل میکند. اگر تصور کنید که دیوارها و سقفهای خود را با لایه چسبناک بپیچید، این کار مانع از ورود و خروج رطوبت میشود. آن را به دام میاندازد و آب در سطح جمع میشود. ساختمان را میبندد و تنفس سطوح را متوقف میکند و اجازه نمیدهد رطوبت از دیوارها خارج شود.
این ما را به موضوع تعریف رنگ تنفس پذیر برمیگرداند: میتوانید صورت خود را مانند این لایه چسبناک بپیچید و سوراخی را در جایی که دهانتان است ایجاد کنید. هنوز هم میتوانید نفس بکشید، اما مدت زیادی زنده نخواهید بود. به بیان ساده، مناسبترین رنگ برای بنا و متریالهای سنتی رنگی است که دارای مقدار SD پایین باشد.
لزوم استفاده از رنگ نمای تنفس پذیر در ساختمانهای جدید
رنگها همه جا هستند، چه برای نمای داخلی و چه نمای بیرونی. بیشتر رنگهای مدرن از رنگدانهها، چسباننده و حلالها تشکیل میشوند. اما اکثر این ترکیبات از مواد پتروشیمی به دست میآیند. استفاده از این مواد نفتی هم بر سلامت و هم بر محیط زیست ما تأثیر منفی دارد و میتواند منجر به ایجاد زبالههای سمی مضر شود.
در سال 1989، سازمان بهداشت جهانی گزارش داد که نقاشی ساختمان شغلی است که به دلیل استفاده گسترده از مواد شیمیایی موجود در رنگها، سرطانزا محسوب میشود. مطالعات بیشتر نشان داد که محیط هوای داخل ساختمان میتواند 10 برابر بیشتر از محیط بیرون آلوده باشد. این اغلب ناشی از افزودنیهای شیمیایی موجود در موادی مانند رنگ مدرن است. همه این موارد بر کاربرد بیشتر از رنگ تنفس پذیر تاکید میکند.
ما تا 80 درصد از عمر خود را در داخل ساختمانها میگذرانیم، جایی که تا 90 درصد از سطح داخلی را میتوان با انواع پوششهای پتروشیمی پوشاند. با توجه به مواد شیمیایی موجود در این رنگها، میزان تولید ضایعات افزایش مییابد. در برخی موارد این مواد میتوانند تا 10 برابر وزن خود زباله تولید کنند. موضوع دیگر این است که افزودنیهای شیمیایی، بازیافت رنگ را بسیار دشوار میکند و اکثر رنگهای دور ریخته شده به محل دفن زباله فرستاده میشوند.
عدم اجرای رنگ تنفس پذیر در ساختمان
تاثیر مثبت رنگ تنفس پذیر در پوشش مدرن ساختمان
رنگ های تنفس پذیر فقط برای ساختمانهای قدیمی یا پوششهای سنتی نیست. قابلیت تنفس پذیری رنگ یک عامل مهم در ساختمانهای مدرن نیز محسوب میشود. با استفاده از این نوع رنگ در محیط داخل ساختمان، میتوانید به تنظیم دما و کیفیت هوا کمک کنید.
رنگهای تنفسی میتوانند با وجود جذب رطوبت، آن را مجددا آزاد کنند. به این معنی که وقتی رطوبت زیاد است، رنگ میتواند رطوبت را از هوا گرفته و با کاهش میزان آن، رطوبت را آزاد کند. این به حفظ یک محیط سالم کمک میکند و مانند یک رطوبتگیر طبیعی عمل میکند.
رنگ اریکانما با طیف گسترده و قابلیت تنفس بالا
اریکانما از سال 1384 مجری پوششهای مدرن نمای ساختمان، سبک و ارزان در ایران و کشورهای همجوار میباشد. محصولات رنگ و نمای ساختمانی اریکا با قابلیت شستشو و تنفس بالا، توسط پیستوله، ماله و غلطک اجرا میشوند.
جهت خرید رنگ ضدترک، الاستیک و ضدشورهی کوتینگهای ساختمانی خود، از مشورت کارشناسان اریکانما بهرهمند شوید.
4508793 – 0902
7874497 – 0935
9629521 – 0912
سوالات متداول
چگونه میتوان تشخیص داد که رنگ قابل تنفس است؟
بسیاری از رنگها ممکن است نشان دهند که تنفس پذیر هستند، اما خوب است که بررسی کنید تا چه حد. برای انجام این کار، مقدار SD رنگ را بررسی کنید. مقدار SD یا Steam Diffusion میزان مقاومت یک پوشش برای عبور رطوبت را اندازه گیری میکند. هرچه مقدار SD کمتر باشد، مقاومت کمتر و قابلیت تنفس بیشتر است. یک رنگ واقعاً قابل تنفس دارای ارزش SD از 0.01 تا 0.05 خواهد بود.
آیا رنگ تنفس پذیر برای آب و هوای مرطوب خوب است؟
یک رنگ تنفس پذیر میتواند برای دیوارها در شهرهای پررطوبت مفید باشد. زیرا اجازه میدهد رطوبت به داخل و خارج از خود رنگ عبور کند. در مقابل، بسیاری از رنگهای غیر قابل تنفس برای جلوگیری یا محدود کردن رطوبت از عبور رنگ طراحی شدهاند. اگرچه این ممکن است ایدهآل به نظر برسد، اما از خروج رطوبت از داخل دیوار و به دام افتادن آن جلوگیری میکند. این رطوبت به دام افتاده میتواند باعث رطوبت و کپک زدن شود، به علاوه رنگ آن کنده میشود زیرا رطوبت سعی میکند به زور از آن خارج شود. بنابراین، تعیین علت رطوبت اولین قدم است. بسته به علت، استفاده از مصالح ساختمانی قابل تنفس، مانند آهک یا گچ با رنگ تنفس پذیر، میتواند راه حل کلی برای دیوارهای مرطوب باشد.
ارسال دیدگاه